Aan het begin van de jaren 90 was er een RPG reeks die hoge ogen gooide, maar sindsdien bijna helemaal vergeten is. Tegen het einde van de jaren 80 had ontwikkelaar SSI een licentie gekregen om computer games te maken gebaseerd op de AD&D role playing game van TSR (nu Wizards of the Coast).
TSR, die traditionele RPG’s ontwikkelde die gespeeld konden worden aan een tafel met vrienden, was onder de indruk van de mogelijkheden die computers boden. Met name het succes van de Ultima serie was voor TSR een reden om ook computergames gebaseerd op haar AD&D universum te willen produceren. Omdat D&D en AD&D enorm succesvol waren in die tijd stonden de ontwikkelaars in de rij – van EA tot Sierra Online – om een poging om de licentie te verwerven. Uiteindelijk kreeg SSI deze licentie. Men ontwikkelde daarmee een aantal games wiens invloed tot in Dragon Age: Origins zichtbaar is.
De Goldbox serie
Een standaard "story" scherm
SSI, een game ontwikkelaar die tot dan toe vooral bekend was van oorlogsgames (later zou men ook de bekende Panzer General serie ontwikkelen), ging aan de slag met het AD&D licentie en ontwikkelde de zogenaamde “Gold Box Engine“. De naam van deze engine zou uiteindelijk ertoe leiden dat alle AD&D RPG’s die erop draaide bekend zouden staan als “Gold Box” games. Dat betekende in het begin van de jaren 90 automatisch dat de game garant stond voor een hoge kwaliteit.
Maar doordat de engine veel te lang in gebruik is gebleven, kreeg de naam “Gold Box” uiteindelijk een slechte naam. Pas in 1994 kwam men met de eerste game (het geweldige Dark Sun: Shattered Lands) gebaseerd op de opvolger van de Dark Sun engine. Het was toen echter al te laat en SSI werd uiteindelijk overgenomen door Mindscape, die op zijn buurt weer werd overgenomen door Ubisoft. Met Ubisoft verdween de naam SSI compleet. En daarmee ook termen als “Gold Box” en de games die erop ontwikkeld waren.
Wij gaan vandaag terug naar de hoogtij dagen van de Gold Box games. De bekendste games zoals Pools of Radiance en Pools of Darkness zullen sommige mensen nog wel wat zeggen. Deze games waren uiteindelijk de invloed voor games zoals Baldurs Gate en Neverwinter Nights. Maar er waren nog veel meer Gold Box pareltjes. Van de geweldige twee Buck Rogers games (van invloed geweest op Mass Effect?) tot een serie die gebaseerd was op het Dragonlance universum met drie games: Champions of Krynn, Death Knights of Krynn en The Dark Queen of Krynn.
Deze laatste serie werd erg positief ontvangen bij de release, maar zal de meeste gamers van nu weinig zeggen. De serie is helaas in de vergetelheid geraakt. En hoewel deze nu zeer gedateerd is, blijft dit iets wat echt zonde is, want deze serie was toentertijd van zeer hoge kwaliteit en menig RPG-fan kon zich verliezen in het complexe verhaal, de vele dungeons en de uitgebreide spelwereld.
Hoe werkten Goldbox games?
Het combat scherm
In alle games speel je met een party van 6 avonturiers die je van te voren kon samenstellen. Deze volgen de regels van het AD&D universum en je had dan ook keuzes uit de standaard classes, van tovenaar tot paladin. Door middel van een overworld kaart verplaatste je van stad naar stad of van dungeon naar dungeon. Daar eenmaal aangekomen bewoog je de party vanuit een first person perspectief. Het vechten gebeurde echter niet in first person (of real time).
Tijdens de gevechten kwam SSI’s achtergrond als ontwikkelaar van strategie-games om de hoek kijken. Je kreeg een birdeye view te zien van het gevecht en kon turnbased opdrachten geven aan de verschillende leden van je party. Een systeem dat je tegenwoordig eigenlijk niet meer ziet in RPGs, maar misschien nog enigszins vergelijkbaar is met hoe je commando’s kan geven aan je party in Dragon Age: Origins als je het spel op pauze zet.
Voor alle games had SSI een slim, maar ook zeer vervelend anti-piracy systeem. Als je de game kocht dan kreeg je er een journal bij. Hierin stonden journal entries door elkaar. In de game werd er verwezen naar een journal entry om het hele verhaal te lezen. Zonder deze journal wist je dus vaak niet wat je moest doen. Dit betekende dat de games niet te spelen waren zonder dat je deze journal erbij hield en steeds stukjes verhaal opzocht.
Om te voorkomen dat spelers zonder de game te spelen al wisten wat ze moesten doen, had SSI ook een groot aantal nep-entries geschreven, vaak een eigen verhaallijn op zich. Als kind was dit geweldig en kon je uren bezig zijn met het journal als je niet mocht gamen om uit te zoeken met je vriendjes welke dingen wel eens zouden kloppen en welke niet.
SSI liet het toe in de meeste van haar gold box games dat je deze opnieuw kon opstarten met aangemaakte karakters die je uit je party had gedropt. Een veel gebruikte “cheat” was dan ook om de game half uit te spelen, alle karakters uit je party te droppen en de game opnieuw te beginnen met veel sterkere karakters dan normaal mogelijk was. Dit was de enige manier om de level cap te bereiken. Een, zij het onbedoelde, voorloper van het game+ systeem.
Omdat de games nog geen auto-mapping kenden, was het spelen van games uit de goldbox serie iets dat je vaak met minimaal één vriend speelde. Eén persoon speelde de game, de ander tekende de kaart uit terwijl je liep. Wie de ondankbare taak had de kaart uit te tekenen was natuurlijk vaak onderwerp van verhitte discussies.
Champions of Krynn
In de eerste game, Champions of Krynn, begon je als een groepje van wannabe-helden en draait alles om het verslaan van de Draconian Myrtani. Je hulp werd ingeroepen door de paladins en uiteindelijk ontdekte je het plot om heel Krynn op haar knieën te brengen. Het gebruik van Draconians en Draken gaf aan dat SSI goed had opgelet en het Dragonlance universum had doorgrond. Na de uiteindelijke aanvaring met Myrtani zelf was je groep helden veranderd van een stelletje wannabe’s tot een goed geoliede groep helden.
Death Knights of Krynn
Sir Karl is terug!
In de tweede game, Death Knights of Krynn, waren je helden aan het ontspannen na de gebeurtenissen uit deel één en leek de wereld een stukje veiliger. Helaas bleek je rust van korte duur te zijn. Je werd namelijk al snel geconfronteerd met Sir Karl, je oude vriend en opdrachtgever uit het eerste deel. Niets mis mee zou je denken? Ware het niet dat Sir Karl het eerste deel niet overleeft had! Het hele koninkrijk werd overspoeld door de ondoden en de opening scene waarin Sir Karl op een ondode draak Gargath Outpost aanviel maakte op mij toen ik de game speelde veel indruk. Al snel kwam je erachter dat ene Lord Soth de doden tot leven werkte en het kwaad was die je oude vriend in een deathknight heeft veranderd.
Death Knights of Krynn had een systeem waarin je je oude karakters uit Champions of Krynn kon invoeren en de level cap was verhoogd. Hierdoor konden je helden uitgroeien tot ongekende kracht. En dat was ook hard nodig, want je vijanden waren ook een stuk sterker dan voorheen. Zo kwam het geregeld voor dat je zelfs tegen ondode draken moest vechten! De game werd ook goed ontvangen door de fans en de pers omdat het nog strikter dan in het eerste deel het Dragonlance universum was uitgewerkt.
The Dark Queen of Krynn
The Dark Queen zag er veel beter uit
Uiteindelijk werd de serie afgerond met The Dark Queen of Krynn. Hoewel dit de eerste game in 256 kleuren was en er groots was aangekondigd dat er zelfs onderwater levels waren, was de game toen deze uitkwam grafisch verouderd. Het was inmiddels duidelijk dat de Gold Box Engine haar beste tijd had gehad. De game had ook een grotere focus op vechten in plaats van het verkennen van je omgeving en verhaal. Net als in Death Knights of Krynn kon je oude karakters importeren en ging de level cap omhoog.
Het verhaal speelde zich niet eens af in het bekende koninkrijk, maar in Taladas: een afgelegen continent in Krynn. Dit keer moesten onze helden het opnemen tegen de Dark Queen, Takhisis. Ze zou gefrustreerd zijn dat haar vorige pogingen om het kwaad te laten zegeviere,n mislukt zou zijn en nam nu het heft in eigen handen, wat uiteindelijk leidt tot haar ondergang aan de hand van de speler.
Invloed op het RPG genre
Hoewel de serie op een mindere noot eindigde, zijn alle drie de games samen met de Pools of Radiance serie zeer belangrijk geweest voor het westerse RPG genre. Hoewel het RPG genre lange tijd hierna op haar gat lag (tot Bioware het met Baldurs Gate weer op de kaart zette) kan je in moderne westerse RPG’s nog steeds elementen terugzien van deze Gold Box games.
Aldo begon zijn werkzame leven als programmeur, en werkt nu al een aantal jaar als projectmanager binnen de software ontwikkeling. Besteed zijn vrije tijd voornamelijk op de Xbox 360 of Playstation sinds hij af is gekickt van PC gaming (World of Warcraft). Speelt af en toe op de PSP of DSi als hij die van zijn vriendin kan ontfutselen en stoft soms zijn Wii af. Verknocht aan zijn retro systemen. 
